Thế giới đang bước vào giai đoạn phát triển mới, trong đó khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng, nâng cao năng lực quản trị và chất lượng cuộc sống. Trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, điện toán đám mây và Internet vạn vật đang làm thay đổi sâu sắc mọi lĩnh vực của đời sống xã hội.
Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã xác định phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số là khâu đột phá để xây dựng quốc gia số, chính phủ số và xã hội số.
Đối với Hội Bảo trợ người khuyết tật Việt Nam (Hội BTNKTVN), chuyển đổi số không chỉ là hiện đại hóa hoạt động quản lý mà còn là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng trợ giúp người khuyết tật có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.
Cần chuyển đổi số đối với người khuyết tật.
Người khuyết tật là một trong những nhóm cần được ưu tiên trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia. Công nghệ số mở ra cơ hội tiếp cận thông tin, giáo dục, y tế, việc làm và các dịch vụ xã hội thuận lợi hơn, góp phần thu hẹp khoảng cách giữa người khuyết tật với cộng đồng.
Tuy nhiên, nhiều rào cản vẫn tồn tại. Không ít nền tảng số chưa đáp ứng tiêu chuẩn tiếp cận đối với người khiếm thị, khiếm thính, người khuyết tật trí tuệ hoặc vận động. Sự chênh lệch về hạ tầng, điều kiện kinh tế và kỹ năng số giữa các vùng miền cũng làm hạn chế khả năng tham gia môi trường số của nhiều người khuyết tật.
Những năm qua, Hội BTNKTVN đã từng bước ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và hoạt động chuyên môn. Thư điện tử, họp trực tuyến, phần mềm kế toán, cổng thông tin điện tử và các nền tảng số được sử dụng thường xuyên ở Trung ương Hội. Nhiều địa phương chủ động khai thác mạng xã hội để truyền thông, vận động nguồn lực, kết nối tình nguyện viên và hỗ trợ hội viên; một số mô hình tư vấn từ xa, kết nối doanh nghiệp và hỗ trợ việc làm đã mang lại hiệu quả tích cực.
Những thách thức cần vượt qua
Quá trình chuyển đổi số của Hội BTNKTVN mới ở giai đoạn đầu và còn nhiều hạn chế. Thứ nhất, hạ tầng công nghệ chưa đồng bộ; nhiều thiết bị đã cũ, cấu hình thấp; hệ thống lưu trữ dữ liệu và hội nghị trực tuyến chưa đáp ứng yêu cầu làm việc trên môi trường số.
Thứ hai, dữ liệu còn phân tán; thông tin về tổ chức, hội viên, chương trình, dự án và nhà tài trợ được lưu trữ ở nhiều hình thức khác nhau, chưa hình thành cơ sở dữ liệu tập trung, gây khó khăn cho thống kê, phân tích và hoạch định chính sách.
Thứ ba, phương thức quản trị vẫn mang tính truyền thống; nhiều quy trình xử lý văn bản, báo cáo và lưu trữ hồ sơ còn thực hiện thủ công; dữ liệu chưa thực sự trở thành nền tảng cho việc ra quyết định.
Thứ tư, nguồn nhân lực số còn hạn chế; kỹ năng công nghệ của cán bộ chưa đồng đều, đội ngũ chuyên trách về chuyển đổi số còn thiếu và việc ứng dụng AI mới ở bước khởi đầu.
Cuối cùng là nguồn lực đầu tư còn khó khăn; với đặc thù là Hội do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ, kinh phí dành cho hạ tầng số, phần mềm và đào tạo nhân lực còn rất hạn chế.
Quan trọng hơn, Hội BTNKTVN đang đối mặt với3 khoảng trống lớn: thiếu cơ sở dữ liệu thống nhất; chưa có nền tảng quản trị dùng chung trong toàn hệ thống; khả năng tiếp cận công nghệ của nhiều người khuyết tật còn thấp.
Cơ hội để bứt phá
Bên cạnh những khó khăn, chuyển đổi số của Hội BTNKTVN đang đứng trước nhiều cơ hội thuận lợi. AI tạo sinh, điện toán đám mây và các nền tảng số dùng chung giúp các tổ chức xã hội triển khai nhiều giải pháp với chi phí thấp hơn trước.
Đảng và Nhà nước cũng đặc biệt quan tâm đến chuyển đổi số đối với người khuyết tật. Chương trình trợ giúp người khuyết tật giai đoạn 2021–2030 xác định rõ nhiệm vụ phát triển công nghệ hỗ trợ, đào tạo kỹ năng số, mở rộng giáo dục trực tuyến và bảo đảm người khuyết tật được tiếp cận công nghệ thông tin bình đẳng.
Đại hội lần thứ nhất của Hội BTNKTVN đã xác định chuyển đổi số là một khâu đột phá trong nhiệm kỳ 2026–2031. Kế hoạch số 112 của Trung ương Hội tiếp tục khẳng định quyết tâm xây dựng Hội trở thành tổ chức số, hoạt động trên nền tảng dữ liệu, quản trị bằng công nghệ và phục vụ người khuyết tật bằng các giải pháp nhân văn, bao trùm.
Chuyển đổi số không chỉ là số hóa hồ sơ hay đầu tư thiết bị, mà là đổi mới toàn diện phương thức lãnh đạo, quản trị và tổ chức hoạt động dựa trên dữ liệu. Thành công không được đo bằng số lượng phần mềm, mà bằng hiệu quả phục vụ và mức độ hài lòng của người khuyết tật.
Một số giải pháp trọng tâm
Hội BTNKTVN xác định nhóm giải pháp chủ yếu giai đoạn 2026–2031:
Một là, nâng cao nhận thức và năng lực số; mỗi cán bộ, đảng viên cần chủ động học tập, ứng dụng công nghệ và coi kỹ năng số là yêu cầu thường xuyên. Người đứng đầu phải nêu gương, xây dựng văn hóa làm việc trên môi trường số và triển khai hiệu quả phong trào “Bình dân học vụ số”.
Hai là, xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất. Hội BTNKTVN sẽ chuẩn hóa dữ liệu về tổ chức, cán bộ, hội viên, văn bản, chương trình, dự án và nguồn lực; đồng thời từng bước hình thành cơ sở dữ liệu về người khuyết tật, trẻ mồ côi và nhu cầu trợ giúp để quản lý và kết nối.
Ba là, đẩy mạnh ứng dụng AI và công nghệ số; AI sẽ hỗ trợ tổng hợp thông tin, soạn thảo văn bản, xây dựng báo cáo, quản lý dữ liệu và truyền thông. Tuy nhiên, AI chỉ là công cụ hỗ trợ; người sử dụng phải chịu trách nhiệm về tính chính xác, đạo đức và bảo mật thông tin.
Bốn là, đổi mới phương thức lãnh đạo và quản trị; Hội BTNKTVN chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị bằng dữ liệu; từ kiểm soát quy trình sang đánh giá kết quả theo nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ kết quả”. Đồng thời giảm giấy tờ, tăng xử lý công việc trực tuyến và hướng tới các cuộc họp không giấy.
Năm là, đổi mới truyền thông và huy động nguồn lực; truyền thông số cần chuyển từ phản ánh hoạt động sang lan tỏa giá trị, kết nối cộng đồng và huy động nguồn lực vì người khuyết tật. Những tấm gương vượt khó, mô hình hiệu quả và sáng kiến nhân văn cần được thể hiện bằng hình thức trực quan, dễ tiếp cận trên các nền tảng số.
Sáu là, gắn chuyển đổi số với thi đua, khen thưởng. Kết quả ứng dụng công nghệ, sáng kiến cải tiến và chất lượng sản phẩm đầu ra sẽ trở thành tiêu chí đánh giá cán bộ, đảng viên và tập thể; đồng thời thường xuyên kiểm tra, tổng kết và nhân rộng các mô hình hiệu quả.
Hướng tới một tổ chức số “nhân văn, bao trùm”.
Lộ trình triển khai được chia thành bốn giai đoạn: năm 2026 tập trung nâng cao nhận thức, chuẩn hóa quy trình và dữ liệu; năm 2027 hình thành cơ sở dữ liệu dùng chung; giai đoạn 2028 - 2030 mở rộng ứng dụng công nghệ và AI trong quản trị; năm 2031 tổng kết, đánh giá và nhân rộng các mô hình hiệu quả.
Trung ương Hội BTNKTVN tổ chức Hội nghị về chuyển đổi số
Đối với Hội BTNKTVN, mục tiêu cao nhất là xây dựng một hệ thống quản trị hiện đại, minh bạch và kết nối; đồng thời tạo điều kiện để mọi người khuyết tật được tiếp cận bình đẳng với thông tin, dịch vụ và cơ hội phát triển.
Khi dữ liệu trở thành nền tảng, công nghệ trở thành công cụ và con người được đặt ở vị trí trung tâm, chuyển đổi số sẽ thực sự trở thành động lực góp phần xây dựng một xã hội nhân văn, bao trùm và không để ai bị bỏ lại phía sau.
Vũ Đăng Minh
Phó Chủ tịch Hội Bảo trợ người khuyết tật Việt Nam
_thumb_720.jpg)
_thumb_720.png)
Bình luận