Ngày 14/5/2015, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã ban hành Chỉ thị số 43-CT/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giải quyết hậu quả chất độc hóa học do Mỹ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam, nhằm bảo vệ quyền lợi, chăm sóc, hỗ trợ NNCĐDC và gia đình họ một cách toàn diện, hiệu quả.
Đến nay, sau 10 năm thực hiện, Chỉ thị 43 của Ban Bí thư đã đi vào trong đời sống xã hội, ghi dấu ấn của chặng đường bền bỉ, đầy trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội xoa dịu nỗi đau da cam bằng chính sách, bằng hành động cụ thể và bằng tình người ấm áp. Nhìn lại chặng đường ấy, không chỉ để khẳng định những kết quả đạt được, sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước, mà còn để nhắc nhở một cam kết: Không để NNCĐDC nào bị lãng quên, không để ai bị bỏ lại phía sau.
Trách nhiệm và tình thương
Ngay sau khi Chỉ thị 43-CT/TW được ban hành, cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội đã khẩn trương quán triệt, cụ thể hóa thành chương trình, kế hoạch hành động phù hợp với điều kiện từng địa phương. Nhận thức về thảm họa da cam và trách nhiệm khắc phục hậu quả từng bước được nâng lên, không chỉ trong đội ngũ cán bộ, đảng viên mà lan tỏa sâu rộng trong các tầng lớp nhân dân.
Một trong những kết quả nổi bật của 10 năm thực hiện Chỉ thị là việc thực hiện chế độ chính sách đối với NNCĐDC ngày càng được thực hiện đồng bộ, chặt chẽ và nhân văn. Các quy định của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng, các nghị định, quyết định của Chính phủ được triển khai tương đối đầy đủ; những khó khăn trong việc xác nhận, giám định, giải quyết chế độ cho người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học và con đẻ của họ từng bước được tháo gỡ. Thực hiện chức năng phản biện xã hội, Trung ương Hội thường xuyên nắm bắt tình hình và đề xuất của các tỉnh, thành hội, tham gia với cơ quan chức năng trong việc giải quyết chế độ, chính sách và tham gia vào việc sửa đổi Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng, Nghị định 131 của Chính phủ. Đến nay, cả nước có 252.857 người hoạt động kháng chiến và con đẻ của họ hưởng các chế độ trợ cấp, chăm sóc y tế, phục hồi chức năng theo quy định.
Song song với chính sách của Nhà nước, tình thương và trách nhiệm của xã hội đã trở thành điểm tựa tinh thần quan trọng giúp NNCĐDC vượt qua mặc cảm, khó khăn. 10 năm qua, phong trào “Hành động vì nạn nhân chất độc da cam”, “Tết vì người nghèo và nạn nhân chất độc da cam” được triển khai sâu rộng, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong toàn xã hội. Các cấp Hội đã chủ động, sáng tạo trong vận động nguồn lực, kết nối các tổ chức, doanh nghiệp, nhà hảo tâm trong và ngoài nước, chăm lo giúp đỡ nạn nhân và gia đình họ ngày một thiết thực, hiệu quả.
Hơn 4.265 tỷ đồng được vận động để chăm sóc, giúp đỡ nạn nhân trong suốt một thập kỷ không chỉ là con số, mà là minh chứng sinh động cho đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, “đền ơn đáp nghĩa” đối với người có công với cách mạng và tinh thần sẻ chia “lá lành đùm lá rách” đầy nghĩa tình đồng bào. Từ những căn nhà được xây mới; những suất quà ngày lễ, tết; những suất hỗ trợ sinh kế, hỗ trợ học bổng được trao cho nạn nhân và con em của họ, đến việc đầu tư các trung tâm chăm sóc, nuôi dưỡng, phục hồi chức năng… tất cả đều góp phần xoa dịu nỗi đau, thắp lên hy vọng sống cho những phận người chịu nhiều thiệt thòi.
Kiên trì cuộc đấu tranh đòi công lý
Trong điều kiện đất nước hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, quan hệ Việt Nam và Mỹ có những bước phát triển mới, 10 năm qua, nhiệm vụ đấu tranh đòi công lý cho NNCĐDC tiếp tục được tiến hành với những hình thức, biện pháp mới, phù hợp với quan điểm, chủ trương, đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước, từng bước tranh thủ được sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế. Từ năm 2015 đến nay, Chính phủ Mỹ đều dành kinh phí tham gia tẩy độc tại các điểm nóng về tồn dư dioxin và thực hiện chương trình hỗ trợ y tế cho người khuyết tật trong đó có NNCĐDC Việt Nam. Đặc biệt, năm 2023, Chính phủ Mỹ tăng thêm 30 triệu USD, mở rộng dự án “Hỗ trợ các tỉnh bị phun rải nặng chất độc da cam” thêm 3 tỉnh và chú ý vào nạn nhân da cam chứ không chỉ là “người khuyết tật” nói chung như trước đây. Đặc biệt hơn, năm 2025, Trung ương Hội đã đón tiếp và làm việc với trên 60 đoàn khách quốc tế. Trong đó nổi bật là sự kiện Nhà Vua Bỉ và Chủ tịch Hội NNCĐDC/dioxin Việt Nam đã ký Thỏa thuận hợp tác giữa Hội NNCĐDC/dioxin Việt Nam và Quỹ Aquitara Impact Fund 1 của Bỉ...
Những nỗ lực ấy không chỉ góp phần giải quyết hậu quả chiến tranh, mà còn khẳng định chính nghĩa và lương tri của dân tộc Việt Nam trên trường quốc tế góp phần nâng cao vị thế, uy tín, ảnh hưởng của Hội NNCĐDC/dioxin Việt Nam trên trường quốc tế.
Không để ai bị bỏ lại phía sau!
Thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp theo địa giới hành chính mới (từ 1/7/2025 cả nước còn 34 tỉnh thành phố, 3321 xã, phường, đặc khu), Hội NNCĐDC/dioxin Việt Nam tích cực đẩy mạnh các hoạt động hướng về cơ sở, hướng về nạn nhân. Thường trực Trung ương Hội xác định, dù khó khăn thế nào thì cũng không để nhiệm vụ và hoạt động của Hội bị gián đoạn bởi lương tâm, trách nhiệm luôn đặt lên hàng đầu, trong đó tập trung chủ yếu vào nhiệm vụ khảo sát, nắm hoàn cảnh của nạn nhân, các bệnh tật mới phát sinh do di chứng chất độc da cam, vận động nguồn lực chăm sóc, giúp đỡ nạn nhân... Để có thể giúp đỡ nạn nhân nhiều nhất, hiệu quả nhất, tạo động lực để họ vươn lên, có cuộc sống tươi sáng hơn, Hội đã huy động mọi nguồn lực hỗ trợ cả trong và ngoài nước.
Hội phối hợp tổ chức Chương trình Giao lưu nghệ thuật Theo ánh bình minh với chủ đề Sinh kế và hòa nhập: tập trung vào việc giúp đỡ NNCĐDC có sinh kế ổn định và hòa nhập bền vững trong cộng đồng xã hội. Qua đó thu hút đông đảo các tầng lớp nhân dân, các tổ chức, cá nhân, các nhà hảo tâm trong nước và quốc tế... đồng hành, sẻ chia, góp phần khắc phục hậu quả chất độc hóa học, chăm sóc, giúp đỡ và đầu tranh đòi công lý cho NNCĐDC. Sự quan tâm ủng hộ đó chính là nguồn sáng - là “ánh sáng” của tình người, của nghĩa tình và trách nhiệm góp phần xoa dịu nỗi đau da cam, thắp lên hy vọng và mở ra hành trình hồi sinh cho những số phận không may mắn.
Đặc biệt, năm 2025 xảy ra hàng chục loại hình thiên tai trải khắp các vùng miền cả nước. Trong đó nhiều cơn bão cường độ mạnh và hoàn lưu bão trái quy luật, đã gây tổn thất nặng nề về người và tài sản tại các địa phương khu vực Bắc bộ, Bắc Trung bộ, miền Trung Tây Nguyên. Hưởng ứng Lời kêu gọi của Ủy ban TWMTTQ Việt Nam, Hội NNCĐDC/dioxin đã phát động cán bộ, nhân viên trong toàn Hội quyên góp ủng hộ nhân dân vùng bão lũ; đồng thời trích Quỹ NNCĐDC/dioxin Việt Nam với tổng số 1 tỷ 150 triệu đồng và tổ chức các đoàn công tác thăm, tặng quà, hỗ trợ sinh kế cho NNCĐDC bị ảnh hưởng nặng nề.
Mười năm nhìn lại, có thể khẳng định: Chỉ thị 43-CT/TW đã thực sự đi vào cuộc sống, trở thành điểm tựa chính trị - nhân văn, kết nối trách nhiệm của Đảng, Nhà nước với tình thương của toàn xã hội, tạo nên sức mạnh tổng hợp để chăm sóc, giúp đỡ NNCĐDC đạt hiệu quả thiết thực; chế độ, chính sách đối với người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học và con đẻ của họ được bảo đảm đầy đủ, chu đáo.
Song, dẫu đạt nhiều kết quả quan trọng, nhưng hậu quả chất độc da cam vẫn là vấn đề lâu dài, phức tạp. Trong thực tế, đời sống của nhiều nạn nhân còn hết sức khó khăn, nhất là những gia đình có nhiều người bị phơi nhiễm, bệnh nặng, sống ở vùng sâu, vùng xa. Một số thủ tục hành chính trong giải quyết chế độ, chính sách còn bất cập, chậm được hướng dẫn; tỷ lệ người được thụ hưởng chế độ so với số nạn nhân trong thực tế còn thấp (hiện mới có gần 400.000 người được hưởng chế độ, chính sách người có công; vẫn còn hàng vạn người trực tiếp tham gia kháng chiến bị nhiễm CĐHH, do nhiều nguyên nhân chưa được giải quyết chế độ). Cùng với đó, thế hệ thứ 3 (cháu của người hoạt động kháng chiến bị di chứng chất độc da cam/dioxin) cũng chưa được hưởng chế độ, chính sách…
Tiếp tục đưa Chỉ thị 43 vào cuộc sống
Thực tiễn đó đòi hỏi trong thời gian tới, việc thực hiện Chỉ thị 43 cần tiếp tục được đẩy mạnh với quyết tâm cao hơn, giải pháp đồng bộ hơn, tạo chuyển biến vững chắc, toàn diện đối với công tác khắc phục hậu quả chất độc hóa học trong chiến tranh. Trong thời gian tới, toàn Hội thực hiện tốt một số nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu:
Trước hết, tiếp tục quán triệt sâu sắc và thực hiện sáng tạo Chỉ thị số 43-CT/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng và các chỉ thị, nghị quyết của Đảng liên quan đến công tác giải quyết chính sách người có công với cách mạng trong tình hình mới. Đây không chỉ là nhiệm vụ nhân đạo, mà còn là trách nhiệm chính trị, là thước đo của sự phát triển bền vững và công bằng xã hội. Tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, nâng cao trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội đối với nhiệm vụ quan trọng, ý nghĩa này.
Thứ hai, hoàn thiện cơ chế, chính sách đối với người có công và NNCĐDC; đẩy mạnh việc rà soát, bổ sung những bất cập trong thực tiễn, mở rộng đối tượng thụ hưởng đặc biệt là chính sách đối với các thế hệ thứ 3, thứ 4 bị di nhiễm.
Thứ ba, tăng cường phối hợp giữa các bộ, ngành; huy động tốt hơn nguồn lực xã hội hóa; phát triển mạnh các hoạt động chăm sóc sức khỏe, phục hồi chức năng, hỗ trợ sinh kế cho nạn nhân. Thực hiện tốt phương châm “đổi mới, hướng về cơ sở, hướng về nạn nhân”, “không để ai bị bỏ lại phía sau”. Cùng với đó, chú trọng củng cố, kiện toàn, xây dựng tổ chức hội các cấp và đội ngũ cán bộ hội vững mạnh, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới.
Thứ tư, đẩy mạnh công tác tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước liên quan đến công tác khắc phục hậu quả chất độc hóa học, nâng cao nhận thức cộng đồng, lan tỏa tinh thần nhân ái và trách nhiệm đối với NNCĐDC: Tuyên truyền nhân sự kiện 65 năm thảm họa da cam ở Việt Nam (10/8/1961 - 10/8/2026) và Ngày vì NNCĐDC (10/8); đẩy mạnh phong trào “Hành động vì NNCĐDC ở Việt Nam”; phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, cộng đồng doanh nghiệp và các nhà hảo tâm trong huy động nguồn lực xã hội, hướng các hoạt động chăm sóc, giúp đỡ nạn nhân về cơ sở với quyết tâm không để ai ở lại phía sau.
Thứ năm mở rộng hợp tác quốc tế, tranh thủ sự ủng hộ của bạn bè tiến bộ trên thế giới trong đấu tranh đòi công lý cho NNCĐDC Việt Nam bằng các phương thức, biện pháp phù hợp với chủ trương, đường lối đối ngoại của Đảng và thông lệ quốc tế.
****
Hành trình khắc phục hậu quả chất độc da cam là hành trình dài, đòi hỏi sự kiên trì, bền bỉ và nhất quán. Nhưng đó cũng là hành trình của tình người, của đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, của khát vọng hàn gắn và chữa lành những vết thương chiến tranh.
Mười năm thực hiện Chỉ thị 43-CT/TW đã khẳng định một chân lý giản dị mà sâu sắc: Khi trách nhiệm được đặt lên hàng đầu và tình thương được lan tỏa, những nỗi đau dù lớn đến đâu cũng có thể được xoa dịu. Và trên hành trình ấy, Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và nhân dân Việt Nam luôn chung một lời hứa: Không để bất kỳ NNCĐDC nào bị bỏ lại phía sau./.
Trung tướng Nguyễn Hữu Chính
Ủy viên Đoàn Chủ tịch UB TWMTTQ Việt Nam
Chủ tịch Hội NNCĐDC/dioxin Việt Nam
_thumb_720.jpg)
_thumb_720.jpg)
.jpg)
.jpg)
Bình luận