GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG SÂN BAY GIA BÌNH – CUỘC “THỬ LỬA” ĐẢNG VIÊN

KỲ I

CUỘC “THỬ LỬA” TRÁCH NHIỆM TIÊN PHONG CỦA ĐẢNG VIÊN

1. Dự án trọng điểm và những khó khăn trong giải phóng mặt bằng

Dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Gia Bình được Quốc hội khóa XV chấp thuận chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 256/2025/QH15 ngày 11/12/2025. Dự án có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của quốc gia nói chung và tỉnh Bắc Ninh nói riêng; góp phần hoàn thiện mạng lưới hạ tầng vận tải quốc gia, tăng cường khả năng kết nối giữa Bắc Ninh với các trung tâm kinh tế lớn trong nước và quốc tế, đồng thời giảm tải cho các cảng hàng không hiện nay. Đây sẽ là cửa ngõ quan trọng thu hút đầu tư, tạo điều kiện phát triển mạnh mẽ các ngành dịch vụ như logistics, thương mại, du lịch và công nghiệp công nghệ cao, qua đó thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế vùng theo hướng hiện đại.

Với vị trí nằm trong trục động lực Hà Nội – Quảng Ninh – Hải Phòng, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình còn đóng vai trò hạt nhân lan tỏa phát triển, hình thành hành lang kinh tế năng động, góp phần thúc đẩy đô thị hóa, thay đổi diện mạo nông thôn và nâng cao chất lượng đời sống Nhân dân tại các khu vực Gia Bình, Lương Tài và vùng phụ cận phía Nam sông Đuống. Bên cạnh đó, dự án cũng mang ý nghĩa chiến lược về quốc phòng, an ninh, chủ động trong các tình huống khẩn cấp. Có thể khẳng định, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình không chỉ là một công trình giao thông đơn thuần mà còn là đòn bẩy chiến lược, tạo nền tảng để đất nước phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn tới.

Đi đôi với tầm nhìn vĩ mô, lợi ích lâu dài là những khó khăn, thách thức trước mắt. Tiến độ giải phóng mặt bằng được đặt trong một “khung thời gian đặc biệt gấp”; năm 2027 phải hoàn thành các hạng mục thiết yếu phục vụ Hội nghị APEC. Theo đó, để có “đất sạch” cho dự án thì hơn 7.000 hộ dân phải di dời khỏi nơi “chôn nhau cắt rốn”, rời bỏ những nếp nhà, mảnh vườn và cả những không gian nhà thờ, đình, chùa - nơi đã gắn bó với người dân qua nhiều thế hệ. Vì thế, bàn giao mặt bằng, tái định cư không chỉ là việc di chuyển chỗ ở, mà là câu chuyện về “văn hóa làng xã” vốn đã ăn sâu vào tư tưởng, nếp nghĩ của người dân; đó còn là sự chuyển đổi nghề nghiệp sinh kế đầy gian nan. Đây thực sự là một “cuộc cách mạng” cả về tư tưởng và hành động; là sự đấu tranh tâm lý phức tạp giữa lợi ích cá nhân và lợi ích tập thể.

Thực tế còn cả những băn khoăn, tâm tư của người dân trước tình trạng chậm bàn giao đất tái định cư, khiến cuộc sống của nhiều hộ dân gặp khó khăn khi phải đi thuê trọ dài ngày. Mức giá bồi thường theo quy định cũng chưa thật sự phù hợp với giá thị trường tại thời điểm bàn giao mặt bằng, ảnh hưởng đến khả năng ổn định cuộc sống và tái thiết, sinh kế của người dân.

Bên cạnh đó là sự chống phá của các phần tử xấu, của các thế lực thù địch. Lợi dụng những khó khăn và tâm lý của người dân, một số phần tử xấu, cơ hội chính trị đã xuyên tạc chính sách, kích động làm cho tình hình càng thêm khó khăn, phức tạp.

2. Khi đảng viên đi trước tạo niềm tin

Trong bối cảnh công tác giải phóng mặt bằng Dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Gia Bình còn nhiều khó khăn, phức tạp, lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Đảng viên đi trước, làng nước theo sau” càng có ý nghĩa sâu sắc. Sự gương mẫu của cán bộ, đảng viên chính là "chìa khóa" để mở cánh cửa “lòng dân” để “ý Đảng - lòng dân” thống nhất, hòa quyện. Thực tiễn, người dân không chỉ nghe những lời tuyên truyền thuyết phục trên loa phát thanh, mà họ còn nhìn vào hành động của những người đảng viên đang sống bên cạnh mình, như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: “một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền” [2]. Trọng trách của người đảng viên lúc này là phải biến ý chí của Đảng thành khát vọng của người dân, biến áp lực di dời thành động lực đổi mới cho mỗi gia đình và cho cả quê hương.

 Bản lĩnh của người đảng viên tại các khu vực phải di dời lúc này là hành động đúng đắn, nêu gương, tận hiến. Đúng như bà Nguyễn Thị Hà, ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Bắc Ninh đã trao đổi: “Để công tác giải phóng mặt bằng đạt sự đồng thuận cao của Nhân dân, Tỉnh ủy xác định công tác vận động quần chúng là nhiệm vụ then chốt, trong đó đảng viên phải là lực lượng nòng cốt, vừa thực hiện tốt, vừa phải tuyên truyền tốt “nói đi đôi với làm”, từ đó củng cố niềm tin của Nhân dân”.

Phát biểu về vấn đề này, ông Nguyễn Văn Long, Bí thư Đảng ủy xã Lương Tài nhấn mạnh: “Việc có nhiều đảng viên gương mẫu bàn giao đất sớm đã tạo hiệu ứng lan tỏa trong nhân dân. Đây là minh chứng rõ nét cho vai trò tiên phong, đi đầu của đảng viên trong thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước”.

Nhà thờ Tử Nê sẽ nhường chỗ cho sân bay Gia Bình (31.8.2026)

Ông Đinh Đồng Sơn, Phó bí thư - phụ trách Chi bộ thôn Tử Nê, xã Lương Tài (Chi bộ có 15 đảng viên) đã nhấn mạnh vai trò của người đảng viên trong công tác giải phóng mặt bằng: “Giáo xứ Tử Nê là một trong những xứ đạo lâu đời của Giáo phận Bắc Ninh, chúng tôi phải di dời cả nhà thờ, nơi sinh hoạt tôn giáo của bà con giáo dân. Xác định đây là nhiệm vụ khó khăn, nhạy cảm, Chi bộ đã chủ động trao đổi, thống nhất với Linh mục và giáo dân. Trong quá trình thực hiện, đảng viên trong thôn đã phát huy vai trò nêu gương, đi đầu, vì vậy chỉ trong 14 ngày hàng trăm ngôi mộ đã được di dời về nơi quy định. Hiện nay, nhiều đảng viên đã gương mẫu bàn giao sớm nhà đất cho dự án”.

Qua trao đổi chúng tôi được biết, thôn Tử Nê có nhiều tấm gương tiêu biểu như gia đình bà Trần Thị Hoan 87 tuổi đời, 60 năm tuổi đảng, gia đình bà và gia đình 2 người con đều xung phong di dời, sớm bàn giao mặt bằng. Tiếp nối tinh thần ấy, gia đình ông Nguyễn Duy Hưng đã thể hiện ý thức trách nhiệm cao, nhận tiền thưởng và bàn giao mặt bằng trước thời hạn. 

Quá trình thực hiện cho thấy nhiều tổ chức đảng có phương pháp lãnh đạo, tổ chức thực hiện bài bản, khoa học, đồng thời linh hoạt, sáng tạo, sát thực tiễn. Việc phân công rõ trách nhiệm, tăng cường kiểm tra, giám sát, phát huy vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên, đã góp phần tạo sự thống nhất, nâng cao hiệu quả công việc. Những cách làm hay, sáng tạo không chỉ mang lại hiệu quả thiết thực mà còn là kinh nghiệm để nghiên cứu, nhân rộng trong tình hình mới. Chi bộ thôn Phá Lãng là một điển hình.

Ông Dương Xuân Duy, Thạc sĩ, Bí thư Chi bộ thôn Phá Lãng cho biết, toàn thôn hiện có 181 đảng viên, 1.202 hộ, 3.774 nhân khẩu, sinh sống tại 3 cụm dân cư. Trong đó, khu dân cư Lạng Khê và khu dân cư Bùi thuộc diện phải di dời để phục vụ dự án. Trước yêu cầu đó, cấp ủy, chi bộ xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện. Kinh nghiệm của Chi bộ là trong sinh hoạt, cấp ủy quán triệt đầy đủ mục đích, ý nghĩa của dự án; đồng thời gợi mở những vấn đề thực tiễn để đảng viên thảo luận, trao đổi thẳng thắn, làm rõ thuận lợi, khó khăn, vướng mắc và những điều người dân còn băn khoăn. Qua đó, chi bộ và từng đảng viên xác định rõ trách nhiệm của bản thân mình, nhất là phát huy vai trò nêu gương, tiên phong, gương mẫu trong quá trình thực hiện. Chi bộ còn phân công từng đồng chí cấp ủy phụ trách cụ thể từng cụm dân cư, trực tiếp kiểm tra, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và giải đáp những băn khoăn, thắc mắc của người dân.

Cùng với đó, cấp ủy chú trọng phát huy sức mạnh tổng hợp của các tổ chức, đoàn thể trong tuyên truyền, vận động gia đình và nhân dân đồng thuận, thực hiện việc di dời. Nhờ cách làm phù hợp, công tác vận động đạt hiệu quả, tạo sự đồng thuận, thống nhất trong Nhân dân. Đến nay, thôn đã bàn giao hầu hết diện tích đất nông nghiệp cho dự án, hoàn tất việc nhận tiền di dời mồ mả; không phát sinh khiếu nại, tình hình nhân dân ổn định, đoàn kết, phấn khởi.

Ông Vũ Gia Ngọc, một cựu chiến binh, nạn nhân chất độc da cam ở thôn Phá Lãng chia sẻ: “Đội ngũ cán bộ, đảng viên trong thôn thực sự gương mẫu; chúng tôi luôn tin tưởng vào chủ trương, chính sách của Nhà nước và noi theo hành động của các đồng chí đảng viên.”

Người dân thôn Phá Lãng (xã Lương Tài) nhận tiền đền bù đất ruộng (7/2026).

Đảng viên Trần Văn Nhất (thôn An Bình, xã Gia Bình), người được nhận Bằng khen và tiền thưởng của Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh vì đã gương mẫu chấp hành chủ trương của tỉnh về di dời giải phóng mặt bằng chia sẻ: “Tôi cho rằng vai trò nêu gương của đảng viên là rất quan trọng. Khi bản thân mình đi đầu, thực hiện nghiêm túc thì người dân sẽ tin tưởng và làm theo. Thực tế, sau khi chúng tôi bàn giao đất ở, nhiều hộ dân đã bàn giao theo. Tôi tin rằng, khi chính sách được thực hiện công bằng, minh bạch, đảng viên gương mẫu thì người dân sẽ tin tưởng và ủng hộ”.

Chia sẻ về những trăn trở của bà con, ông Dương Thế Khiển - đảng viên, nhà giáo hưu trí, người sở hữu ngôi nhà 2 tầng và đang quản lý khu nhà thờ họ Dương khu dân cư Lạng Khê, thôn Phá Lãng cho biết: “Người dân hiện rất mong sớm được nhận đất tái định cư trước khi bàn giao mặt bằng. Đây chính là “điểm nghẽn” cần tháo gỡ. Tuy nhiên, với trách nhiệm của một đảng viên, tôi luôn động viên gia đình, dòng họ sẵn sàng bàn giao mặt bằng cho dự án triển khai đúng kế hoạch”.

Ông Nguyễn Văn Ngân, đảng viên, cựu thanh niên xung phong, thôn Quỳnh Phú, xã Gia Bình chia sẻ: “Mặc dù cũng có nhiều trăn trở, nhiều kỷ niệm gắn bó với ngôi nhà đang ở mà bao công sức mới có được. Tuy nhiên, tôi luôn vận động gia đình chấp hành tốt các quy định, sẽ bàn giao mặt bằng và đã thực hiện di dời ngay khi Nhà nước yêu cầu… Tôi chỉ mong Nhà nước quan tâm hơn đến giá bồi thường, hỗ trợ nhà ở vì giá cả thị trường để làm một ngôi nhà hiện nay cao hơn nhiều so với "ba-rem" đền bù của Nhà nước.”

3. Nhận diện, đấu tranh ngăn chặn các luận điệu sai trái, xuyên tạc

Cảng hàng không quốc tế Gia Bình là công trình trọng điểm, được triển khai với yêu cầu cao về tiến độ; trong đó, công tác giải phóng mặt bằng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Lợi dụng những khó khăn, phức tạp nảy sinh trong quá trình thực hiện, một số đối tượng xấu, cơ hội đã phát tán thông tin thiếu kiểm chứng, xuyên tạc chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, gây hoài nghi, tác động tiêu cực đến tư tưởng và sự đồng thuận của Nhân dân. Chúng triệt để lợi dụng các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Zalo, YouTube, TikTok...; núp dưới danh nghĩa “bảo vệ quyền lợi người dân”, “phản biện chính sách” để tung tin thất thiệt, thổi phồng những thiếu sót, vụ việc phát sinh trong quá trình thực hiện. Ví dụ: so sánh giá đền bù ruộng đất tại Bắc Ninh với Hà Nội; giữa đền bù Dự án đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Gia Bình với Dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội đoạn qua Bắc Ninh… nhằm tạo tâm lý so bì, nghi ngờ. Chúng tung tin rằng: việc giải phóng mặt bằng Dự án sân bay Gia Bình do doanh nghiệp tư nhân thực hiện nên thu hồi đất của người dân với giá thấp nhằm tăng lợi nhuận; khi xảy ra sự việc máy ủi san nền vô tình làm ảnh hưởng đến một số ngôi mộ, nhiều tài khoản mạng xã hội đã cố tình chụp ảnh, đăng tải theo hướng đây là hành vi “cố tình phá mồ mả của dân theo chỉ đạo”. Một số người còn cô lập, nói xấu, kích động những hộ đảng viên nhận tiền bồi thường, hỗ trợ sớm để nhân tiền thưởng, quy chụp là: “tham tiền”, bỏ mặc dân. Thậm chí bàn nhau thống nhất không nhận tiền, không bàn giao mặt bằng sớm để tạo sức ép đòi bồi thường, hỗ trợ cao hơn.

Các luận điệu sai trái, xuyên tạc thường tập trung vào ba hướng. Một là, bóp méo mục đích, ý nghĩa của dự án, cho rằng đây là việc “thu hồi đất vì lợi ích nhóm”, thay vì phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và lợi ích chung của đất nước. Hai là, kích động người dân khiếu kiện, chống đối bằng cách so sánh thiếu căn cứ, khập khiễng về giá bồi thường, hỗ trợ giữa các địa bàn, dự án khác nhau. Ba là, lợi dụng những vụ việc, thiếu sót cụ thể để công kích, hạ thấp uy tín của cán bộ, lãnh đạo, từ đó gây tâm lý hoài nghi, chia rẽ, làm suy giảm niềm tin và sự đồng thuận giữa Đảng, chính quyền với Nhân dân.

Trước tình hình đó, cán bộ, đảng viên trên địa bàn có đất bị thu hồi đã thực sự phát huy vai trò tiên phong trong nhận diện, đấu tranh với thông tin sai trái, xuyên tạc. Các cấp ủy, chi bộ và đảng viên chủ động nắm bắt tình hình tư tưởng, kịp thời lắng nghe tâm tư, nguyện vọng chính đáng của người dân; đồng thời giải thích rõ chủ trương, chính sách, cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ, kịp thời, không để “khoảng trống thông tin” trở thành môi trường cho tin giả, tin sai sự thật lan truyền. Nhiều đảng viên đã phát huy trách nhiệm nêu gương, trực tiếp tuyên truyền, vận động, giải thích những vấn đề người dân còn băn khoăn; đồng thời nhận diện, phản bác các luận điệu xuyên tạc, góp phần bảo vệ sự thật, củng cố niềm tin và giữ vững sự đồng thuận của Nhân dân đối với dự án.

Đảng viên, Cựu chiến binh Nguyễn Bá Thực bên ngôi nhà 2 tầng của mình

Đảng viên, cựu chiến binh Nguyễn Bá Thực, ở thôn An Bình, xã Gia Bình, tâm sự: “Thực tế, ở thôn tôi có một nhóm người cố tình lôi kéo, vận động người dân không di dời trước; đồng thời nói xấu những đảng viên xung phong di dời trước là “tham tiền”, bỏ mặc quần chúng… Trước hiện tượng này, đảng viên chúng tôi đã kịp thời vạch trần những mưu đồ xấu, tuyên truyền để nhân dân nhận diện đây là những luận điệu sai trái, không nên tin theo”.

Mạnh Dũng – Đức Hạnh

(Tiếp theo: Kỳ II - Từ sân bay Gia Bình đến bài học về công tác xây dựng đội ngũ đảng viên ở cơ sở)