Chị Tám Vân – Tấm lòng thiện nguyện vì nạn nhân chất độc da cam

Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng những nỗi đau, mất mát do di chứng chất độc da cam/dioxin vẫn còn hiện hữu trong nhiều gia đình Việt Nam. Không chỉ những người trực tiếp tham gia kháng chiến bị ảnh hưởng, mà di chứng ấy còn kéo dài sang thế hệ con, cháu. Mang trong mình nỗi đau bệnh tật, nhiều nạn nhân đã nỗ lực vượt lên số phận, tiếp tục cống hiến cho xã hội, lan tỏa tinh thần nhân ái trong cộng đồng.

Bà Nguyễn Thị Kim Vân, nạn nhân chất độc da cam, thương binh Hạng 3/4

Một trong những tấm gương tiêu biểu đó là bà Nguyễn Thị Kim Vân (sinh năm 1950) – nạn nhân chất độc da cam, thương binh Hạng 3/4, nguyên Phó Bí thư Tỉnh đoàn, nguyên Phó trưởng Ban Tổ chức Tỉnh ủy Bình Thuận (cũ), Ủy viên Ban Chấp hành Hội Bảo trợ Người tàn tật và Trẻ mồ côi tỉnh Bình Thuận. Hiện bà sinh sống tại thôn Xuân Phong, phường Bình Thuận, tỉnh Lâm Đồng.

Chia sẻ với chúng tôi, bà xúc động nói: “Bà con nơi đây quen gọi tôi bằng cái tên thân thương: Chị Tám Từ thiện”.

Sinh ra và lớn lên trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng tại thôn Xuân Phong (xã Hàm Tiến trước đây, sau giải phóng đổi thành xã Phong Nẫm – Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, nay thuộc phường Bình Thuận, tỉnh Lâm Đồng), bà sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng. Tháng 4/1963, khi mới 13 tuổi, bà thoát ly gia đình vào chiến khu tham gia cách mạng tại chiến trường cực Nam Trung Bộ (Khu 6).

Những năm tháng đầu, bà làm giao liên, phụ trách công tác thanh niên. Năm 1969, bà đảm nhiệm Bí thư Huyện đoàn Hàm Thuận đến năm 1972. Trong điều kiện chiến tranh ác liệt ở địa bàn Khu 6 (gồm Bình Thuận và Lâm Đồng ngày nay), bà trực tiếp tham gia nhiều trận chiến đấu, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, nhiều lần bị thương và trở thành thương binh hạng 3/4. Tháng 5/1969, bà vinh dự được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam ngay tại mặt trận.

Cuối năm 1972, bà được điều động làm Bí thư xã Hàm Tiến (nay là phường Bình Thuận), trực tiếp phụ trách Đội công tác cụm Hàm Tiến. Trong hơn 4 năm bám trụ địa bàn, bà cùng lực lượng đã đào hàng chục hầm bí mật bảo vệ cán bộ, góp phần giữ vững phong trào cách mạng tại cơ sở.

Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng (30/4/1975), bà được điều động về Tỉnh đoàn Thuận Hải (nay thuộc Lâm Đồng) giữ chức Phó Bí thư Tỉnh đoàn. Năm 1983, bà chuyển công tác về Ban Tổ chức Tỉnh ủy Bình Thuận, giữ chức Phó Trưởng Ban Tổ chức Tỉnh ủy đến khi nghỉ hưu năm 2003.

Với những cống hiến cho sự nghiệp cách mạng, bà vinh dự được Đảng và Nhà nước trao tặng Huân chương Độc lập hạng Ba, Huân chương Chiến sĩ vẻ vang cùng nhiều bằng khen của Trung ương Đoàn, Ban Tổ chức Trung ương và Tỉnh ủy, UBND tỉnh Bình Thuận.

Sau khi nghỉ hưu, trở về đời thường với thương tật và di chứng chất độc da cam, trong khi chồng bà cũng là thương binh hạng 2/4, tuổi cao, sức yếu, nhưng bà vẫn tích cực tham gia công tác xã hội. Từ tháng 1/2004 đến tháng 7/2025, bà là Ủy viên Ban Chấp hành Hội Bảo trợ Người tàn tật và Trẻ mồ côi tỉnh Bình Thuận.

Với tinh thần “Chung tay xoa dịu nỗi đau da cam”, bà đã vận động các nhà hảo tâm tổ chức 70 đợt mổ mắt miễn phí; cấp thuốc cho hàng trăm nạn nhân chất độc da cam; hỗ trợ hàng nghìn lượt người nghèo, người khuyết tật và trẻ mồ côi. Riêng trên địa bàn thành phố Phan Thiết (Bình Thuận cũ) có 37 trẻ là con của người tham gia kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học được quan tâm giúp đỡ thường xuyên.

Nhân các dịp 27/7, 10/8, 22/12 và Tết Nguyên đán hằng năm, bà vận động hàng nghìn phần quà (mỗi phần trị giá 300.000 đồng); trao tặng 5.000 cuốn vở và dụng cụ học tập; 5 xe lăn; 10 xe đạp; 3.000 kg gạo; 500 kg đường cùng nhiều nhu yếu phẩm thiết thực khác.

Những việc làm đầy trách nhiệm và nghĩa tình của bà đã được cấp ủy, chính quyền và nhân dân địa phương ghi nhận. “Chị Tám Vân Từ thiện” – cái tên thân thương mà người dân thôn Xuân Phong trìu mến dành tặng bà – chính là sự ghi nhận chân thành nhất đối với một tấm lòng son sắt vì cộng đồng, vì những nạn nhân chất độc da cam.

Danh Lư