ĐOÀN KẾT QUỐC TẾ TRONG HÀNH TRÌNH XOA DỊU “NỖI ĐAU DA CAM” Ở VIỆT NAM (III)

(Tiếp theo)

Kỳ III

TỪ NGHỊ TRƯỜNG VƯƠNG QUỐC BỈ ĐẾN THỰC TIỄN  XOA DỊU NỖI ĐAU DA CAM Ở VIỆT NAM

Trong hành trình đi tìm công lý và xoa dịu nỗi đau da cam suốt hơn nửa thế kỷ qua, Việt Nam không hề đơn độc. Ở trái tim của Châu Âu, Vương quốc Bỉ đã trở thành một điểm sáng đặc biệt khi sự ủng hộ dành cho các NNCĐDC Việt Nam không chỉ dừng lại ở những hành động ngoại giao thông thường, mà đã được luật hóa bằng ý chí chính trị mạnh mẽ của một Nghị quyết lịch sử tại Nghị trường Brussels và chuyển hóa thành những hành động thực tiễn đầy nhân văn bằng những dự án sinh kế cụ thể của Quỹ Aquitara. Tình hữu nghị Việt – Bỉ đã viết nên một chương mới đầy xúc động về sự sẻ chia “nỗi đau da cam” tại Việt Nam.

1. Nghị quyết  về NNCĐDC Việt Nam - Tiếng chuông thức tỉnh lương tri của nhân loại.

Điểm tựa vững chắc nhất, mang tính bước ngoặt cho mối quan hệ này chính là Nghị quyết của Hạ nghị viện Vương quốc Bỉ về việc ủng hộ NNCĐDC Việt Nam. Được thông qua vào ngày 5/10/2023 với tỷ lệ phiếu tán thành tuyệt đối 134/134. Đây là văn bản mang tính lịch sử, đánh dấu lần đầu tiên một cơ quan lập pháp tại một nước ngoài chính thức lên tiếng về thảm họa da cam ở Việt Nam. 

Nghị quyết không chỉ là sự ghi nhận những hậu quả đặc biệt nghiêm trọng do chất độc da cam/dioxin gây ra, mà còn thể hiện trách nhiệm và cam kết của Bỉ trong việc thúc đẩy các nỗ lực quốc tế hỗ trợ Việt Nam khắc phục hậu quả chiến tranh. Sự kiện này tạo hiệu ứng lan tỏa sâu rộng, góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng quốc tế, đồng thời trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc, củng cố và thúc đẩy sự đoàn kết quốc tế trong hành trình kiên trì đấu tranh vì công lý cho NNCĐDC Việt Nam. 

2. Những "đại sứ" của lòng nhân ái

Sức sống của bản Nghị quyết ấy được nuôi dưỡng bởi những cá nhân tận hiến. Nguyên Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Nguyên Chủ tịch Hạ viện và hiện là Bộ trưởng Nhà nước Vương quốc Bỉ là người trực tiếp đệ trình và vận động để Hạ viện Bỉ thông qua Nghị quyết ủng hộ NNCĐDC Việt Nam vào tháng 10/2023. Từng là Bộ trưởng Bộ Quốc phòng nên ông thấu hiểu hơn ai hết sức hủy diệt của vũ khí hóa học và những hệ lụy tàn khốc mà nó để lại sau chiến tranh. Chính cái nhìn chuyên môn sắc bén kết hợp với lòng nhân ái bao dung đã thôi thúc ông trở thành người bảo trợ mạnh mẽ nhất cho các sáng kiến hỗ trợ NNCĐDC Việt Nam. Ông từng phát biểu đầy tâm huyết: "Chúng ta không thể thay đổi quá khứ, nhưng chúng ta có trách nhiệm định nghĩa lại tương lai cho những người đang phải gánh chịu hậu quả của nó".

Thông qua sự sâu sát của ngài Đại sứ Bỉ tại Việt Nam Karl Van Den Bossche trao đổi về hợp tác về khắc phục hậu quả chiến tranh, trong đó có hỗ trợ NNCĐDC được thúc đẩy mạnh mẽ. Ông thực sự thấu hiểu những khó khăn thực tế của NNCĐDC tại các vùng sâu, vùng xa của Việt Nam và truyền tải về Brussels. Chính sự kết nối này đã giúp các nhà hoạch định chính sách tại Bỉ đưa ra những quyết định phù hợp với nhu cầu cấp bách của Việt Nam. Sự phối hợp chặt chẽ giữa Đại sứ Bỉ tại Việt Nam và Hội Hữu nghị Việt – Bỉ đã đảm bảo mọi sự hỗ trợ đều đến đúng địa chỉ và phát huy hiệu quả cao nhất. 

Bên cạnh đó, bà Kris Geyskens đã biến thể thao thành cầu nối nhân ái thông qua giải Golf gây quỹ "Vietnam Ambassador's Cup in Belgium" được tổ chức định kỳ suốt hơn 10 năm qua tại Bỉ. Những giải đấu này đã huy động nguồn lực quan trọng để xây nhà tình thương và tạo dựng sinh kế cho các gia đình NNCĐDC tại Hội An và nhiều tỉnh thành khác.

3. Vai trò của ngoại giao nhân dân và sức lan tỏa toàn cầu

Câu chuyện từ Vương quốc Bỉ là bài học quý giá về sức mạnh của ngoại giao nhân dân. Khi tình cảm giữa con người với con người được đặt lên hàng đầu, mọi rào cản về địa lý đều bị xóa nhòa. Việc Thỏa thuận ghi nhớ (MOU) được Trung tướng Nguyễn Hữu Chính, Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam và ông Rudi Vervoort, Bộ trưởng, Thủ hiến vùng Brussels trao đổi chính thức ngày 01/4/2025 tại Phủ Chủ tịch, trước sự chứng kiến của Nhà vua Philippe và Chủ tịch nước Cộng hòa XHCN Việt Nam Lương Cường, khẳng định cam kết chung ở cấp cao nhất trong việc cùng hợp tác giải quyết những hậu quả nặng nề và lâu dài do chất độc da cam/dioxin trong chiến tranh gây ra. Thỏa thuận là sự kiện mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc đối với sự nghiệp chăm sóc, giúp đỡ NNCĐDC Việt Nam, đồng thời thúc đẩy hợp tác chiến lược mà hai bên đã cam kết. Sự ủng hộ ở tầm chính sách kết hợp với những hành động xã hội thiết thực đã tạo nên một mô hình mẫu mực. Nó khẳng định rằng: Đoàn kết với NNCĐDC Việt Nam không phải là tiếng nói đơn độc, mà đã trở thành tiếng nói chung của cộng đồng quốc tế.

Trung tướng Nguyễn Hữu Chính Chủ tịch Hội NNCĐDC/dioxin Việt Nam và ông Rudi Vervoort, Bộ trưởng, Thủ hiến vùng Brussels trao đổi Thỏa thuận ghi nhớ (MOU) ngày 01/4/2025 tại Phủ Chủ tịch, trước sự chứng kiến của Nhà vua Philippe và Chủ tịch nước Cộng hòa XHCN Việt Nam Lương Cường, ngày 1/4/2025.

 4. Đưa Nghị quyết vào cuộc sống: Dấu ấn từ Quỹ Aquitara

Bước ngoặt quan trọng trong việc cụ thể hóa tinh thần nghị quyết là sự vào cuộc của Quỹ Aquitara Impact Fund 1 (AIF1). Quỹ được thành lập vào năm 2024 tại Brussels với sứ mệnh kép: xử lý môi trường và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Mô hình sinh kế "Trao cần câu" - Thay vì hỗ trợ tài chính trực tiếp, Quỹ tập trung vào các mô hình hỗ trợ bền vững. Điển hình là chuỗi cửa hàng tiện lợi “An Vui Mart” tại Đồng Nai, nơi các gia đình NNCĐDC trực tiếp tham gia vận hành và quản lý. Mô hình này đã giúp các nạn nhân tự chủ kinh tế, tăng thu nhập và tự tin hòa nhập cộng đồng. Hiện nay Qũy đang đề xuất mở rộng quy mô này tại Hưng Yên và các tỉnh thành khác.

Sự đồng hành từ nghị trường đến thực tiễn của Vương quốc Bỉ là biểu tượng cao đẹp cho sự đoàn kết giữa hai dân tộc. Sự chung tay của nhân dân Bỉ đã biến những bản nghị quyết thành hành động sống động, thắp lên hy vọng về một ngày mai công bằng - nơi cuộc đời của mỗi NNCĐDC được viết tiếp bằng những nụ cười hạnh phúc.